नांदगाव खंडेश्वर (प्रतिनिधी)
सार्वजनिक उत्सव म्हटले की वर्गणी, भव्य देखावे आणि मोठा खर्च हे समीकरण ठरलेलेच असते. अनेकदा उत्सवानंतर गोळा झालेल्या वर्गणीचे आणि खर्चाचे काय झाले, असा प्रश्न सर्वसामान्यांना पडतो. मात्र, या सर्व गोष्टींना फाटा देत नांदगाव खंडेश्वर येथील आदिशक्ती दुर्गा उत्सव मंडळ, खंडेश्वर नगरी २ या मंडळाने समाजमनासमोर एक अनोखा आदर्श उभा केला आहे. यंदाच्या शारदीय नवरात्रोत्सवात भक्तांकडून गोळा झालेली संपूर्ण वर्गणी आणि झालेला खर्च मंडळाने चक्क 'जगजाहिर' केला असून, सार्वजनिक उत्सवांमध्ये पारदर्शकतेचा एक नवा आणि कौतुकास्पद परिचय करून दिला आहे.
सार्वजनिक उत्सव म्हटले की वर्गणी, भव्य देखावे आणि मोठा खर्च हे समीकरण ठरलेलेच असते. अनेकदा उत्सवानंतर गोळा झालेल्या वर्गणीचे आणि खर्चाचे काय झाले, असा प्रश्न सर्वसामान्यांना पडतो. मात्र, या सर्व गोष्टींना फाटा देत नांदगाव खंडेश्वर येथील आदिशक्ती दुर्गा उत्सव मंडळ, खंडेश्वर नगरी २ या मंडळाने समाजमनासमोर एक अनोखा आदर्श उभा केला आहे. यंदाच्या शारदीय नवरात्रोत्सवात भक्तांकडून गोळा झालेली संपूर्ण वर्गणी आणि झालेला खर्च मंडळाने चक्क 'जगजाहिर' केला असून, सार्वजनिक उत्सवांमध्ये पारदर्शकतेचा एक नवा आणि कौतुकास्पद परिचय करून दिला आहे.
पारदर्शकतेची नवी पहाट: डिजिटल आणि फलक माध्यमांतून हिशोब जाहीर
खंडेश्वर नगरी २ मधील आदिशक्ती दुर्गा उत्सव मंडळाने नवरात्रोत्सव संपताच अत्यंत तत्परतेने आपल्या जमा-खर्चाचा संपूर्ण ताळेबंद जाहीर केला. मंडळाने केवळ तोंडी माहिती न देता, गोळा झालेली एकूण वर्गणी, विविध कार्यक्रमांवर झालेला खर्च आणि शिल्लक राहिलेली रक्कम याचा अचूक हिशोब एका मोठ्या फलकाद्वारे (बॅनर) आणि सोशल मीडियाच्या माध्यमातून जाहीर केला आहे. प्रत्येक नागरिकाला आपण दिलेल्या वर्गणीचा विनियोग कुठे आणि कसा झाला, हे कळावे हा यामागचा मुख्य उद्देश होता. मंडळाच्या या निर्णयामुळे भाविकांमध्ये आणि स्थानिक नागरिकांमध्ये विश्वासाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
खंडेश्वर नगरी २ मधील आदिशक्ती दुर्गा उत्सव मंडळाने नवरात्रोत्सव संपताच अत्यंत तत्परतेने आपल्या जमा-खर्चाचा संपूर्ण ताळेबंद जाहीर केला. मंडळाने केवळ तोंडी माहिती न देता, गोळा झालेली एकूण वर्गणी, विविध कार्यक्रमांवर झालेला खर्च आणि शिल्लक राहिलेली रक्कम याचा अचूक हिशोब एका मोठ्या फलकाद्वारे (बॅनर) आणि सोशल मीडियाच्या माध्यमातून जाहीर केला आहे. प्रत्येक नागरिकाला आपण दिलेल्या वर्गणीचा विनियोग कुठे आणि कसा झाला, हे कळावे हा यामागचा मुख्य उद्देश होता. मंडळाच्या या निर्णयामुळे भाविकांमध्ये आणि स्थानिक नागरिकांमध्ये विश्वासाचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
धार्मिक उत्सवांना सामाजिक बांधिलकीची जोड
केवळ उत्सव साजरा करणे एवढाच मंडळाचा हेतू नसून, जमा झालेल्या पैशांचा योग्य विनियोग कसा करता येईल, यावर मंडळाच्या कार्यकर्त्यांनी भर दिला. भव्य रोषणाई आणि विनाकारण होणाऱ्या खर्चाला फाटा देत, मंडळाने धार्मिक विधींसोबतच विविध सामाजिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले होते. यामध्ये महिलांसाठी विशेष कार्यक्रम, लहान मुलांच्या कलागुणांना वाव देणाऱ्या स्पर्धा आणि महाप्रसादाचे भव्य आयोजन करण्यात आले होते. या सर्व उपक्रमांचा खर्च वजा जाता शिल्लक राहिलेली रक्कम मंडळाने सामाजिक कार्यासाठी किंवा पुढील वर्षाच्या धार्मिक कार्यासाठी सुरक्षित ठेवली असून त्याचाही हिशोब स्पष्ट केला आहे.
केवळ उत्सव साजरा करणे एवढाच मंडळाचा हेतू नसून, जमा झालेल्या पैशांचा योग्य विनियोग कसा करता येईल, यावर मंडळाच्या कार्यकर्त्यांनी भर दिला. भव्य रोषणाई आणि विनाकारण होणाऱ्या खर्चाला फाटा देत, मंडळाने धार्मिक विधींसोबतच विविध सामाजिक व सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले होते. यामध्ये महिलांसाठी विशेष कार्यक्रम, लहान मुलांच्या कलागुणांना वाव देणाऱ्या स्पर्धा आणि महाप्रसादाचे भव्य आयोजन करण्यात आले होते. या सर्व उपक्रमांचा खर्च वजा जाता शिल्लक राहिलेली रक्कम मंडळाने सामाजिक कार्यासाठी किंवा पुढील वर्षाच्या धार्मिक कार्यासाठी सुरक्षित ठेवली असून त्याचाही हिशोब स्पष्ट केला आहे.
सर्व स्तरांतून कौतुकाचा वर्षाव
आदिशक्ती दुर्गा उत्सव मंडळाच्या या उपक्रमाचे संपूर्ण नांदगाव खंडेश्वर तालुक्यात कौतुक होत आहे. अनेक ज्येष्ठ नागरिकांनी आणि विचारवंतांनी मंडळाच्या या पावलाचे स्वागत केले आहे. "बहुतांश मंडळांमध्ये उत्सवानंतर हिशोबावरून मतभेद होतात किंवा हिशोब गुलदस्त्यातच राहतो. मात्र, खंडेश्वर नगरी २ मधील तरुणांनी आणि पदाधिकाऱ्यांनी दाखवलेली ही पारदर्शकता इतर सर्व मंडळांसाठी मार्गदर्शक ठरणारी आहे," अशा प्रतिक्रिया स्थानिक नागरिकांनी दिल्या आहेत.
आदिशक्ती दुर्गा उत्सव मंडळाच्या या उपक्रमाचे संपूर्ण नांदगाव खंडेश्वर तालुक्यात कौतुक होत आहे. अनेक ज्येष्ठ नागरिकांनी आणि विचारवंतांनी मंडळाच्या या पावलाचे स्वागत केले आहे. "बहुतांश मंडळांमध्ये उत्सवानंतर हिशोबावरून मतभेद होतात किंवा हिशोब गुलदस्त्यातच राहतो. मात्र, खंडेश्वर नगरी २ मधील तरुणांनी आणि पदाधिकाऱ्यांनी दाखवलेली ही पारदर्शकता इतर सर्व मंडळांसाठी मार्गदर्शक ठरणारी आहे," अशा प्रतिक्रिया स्थानिक नागरिकांनी दिल्या आहेत.
एक आदर्श आणि संदेश
आजच्या काळात सार्वजनिक गणेशोत्सव किंवा नवरात्रोत्सवात व्यापारीकरण वाढत चालले आहे, अशा वेळी आदिशक्ती दुर्गा उत्सव मंडळाने घेतलेला हा निर्णय कौतुकास्पद आहे. पैशांचा हिशोब जाहीर केल्याने मंडळाची विश्वासार्हता तर वाढलीच आहे, शिवाय भविष्यात समाजोपयोगी कामे करण्यासाठी लोकांना स्वेच्छेने वर्गणी देण्याची प्रेरणाही यातून मिळणार आहे.
आजच्या काळात सार्वजनिक गणेशोत्सव किंवा नवरात्रोत्सवात व्यापारीकरण वाढत चालले आहे, अशा वेळी आदिशक्ती दुर्गा उत्सव मंडळाने घेतलेला हा निर्णय कौतुकास्पद आहे. पैशांचा हिशोब जाहीर केल्याने मंडळाची विश्वासार्हता तर वाढलीच आहे, शिवाय भविष्यात समाजोपयोगी कामे करण्यासाठी लोकांना स्वेच्छेने वर्गणी देण्याची प्रेरणाही यातून मिळणार आहे.
पारदर्शक कारभाराचा हाच 'खंडेश्वर पॅटर्न' आता इतर मंडळांनीही अंमलात आणायला हवा, अशी अपेक्षा नागरिकांमधून व्यक्त होत आहे. हा आदर्श पायंडा पाडल्याबद्दल आदिशक्ती दुर्गा उत्सव मंडळाच्या सर्व पदाधिकारी, कार्यकर्ते आणि खंडेश्वर नगरी २ मधील नागरिकांचे सर्व स्तरांतून अभिनंदन केले जात आहे.
