साताऱ्यात 'अदानी' प्रकल्पाचा खर्च ९९ टक्क्यांनी कमी दाखवून शासकीय भरण्यात कपात; केंद्राचे चौकशीचे आदेश
सातारा / मुंबई - सातारा जिल्ह्यातील पाटण तालुक्यात उभारण्यात येत असलेल्या १,५०० मेगावॅट क्षमतेच्या 'तारळी पंप स्टोरेज जलविद्युत प्रकल्पा'चा खर्च तब्बल ९९ टक्क्यांनी कमी दाखवून वन्यजीव संवर्धन निधीत मोठी कपात केल्याचे धक्कादायक प्रकरण समोर आले आहे. अदानी ग्रीन एनर्जी लिमिटेड या कंपनीने ५,६७५ कोटी रुपयांचा प्रकल्प खर्च थेट ५६.७५ कोटी रुपये दाखवल्याने राज्य सरकारला मिळणारा २२७ कोटी रुपयांचा संवर्धन निधी अवघ्या २.२७ कोटी रुपयांवर आला आहे. या प्रकरणाची गंभीर दखल घेत केंद्रीय पर्यावरण मंत्रालयाने आणि राज्य वनविभागाने तातडीने चौकशीचे आदेश दिले आहेत.
नेमके प्रकरण काय?
- मूळ प्रकल्प आणि निधीची अट: सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पाचा भाग असलेल्या कोयना वन्यजीव अभयारण्याच्या संवेदनशील क्षेत्रात हा प्रकल्प येतो. पर्यावरणीय मंजुरीच्या कागदपत्रांनुसार या प्रकल्पाचा मूळ खर्च ५,६७५ कोटी रुपये इतका होता. राज्य वन्यजीव मंडळाच्या अटीनुसार, प्रकल्प खर्चाच्या ४ टक्के रक्कम म्हणजेच २२७ कोटी रुपये वन्यजीव संवर्धनासाठी जमा करणे कंपनीला बंधनकारक होते.
- खर्चात ९९ टक्के कपात: कंपनीने सप्टेंबर २०२६ मध्ये महाराष्ट्र वनविभागाकडे एक सुधारित प्रतिज्ञापत्र सादर केले. यात प्रकल्पाचा खर्च केवळ ५६.७५ कोटी रुपये असल्याचे नमूद केले. यामुळे प्रकल्प खर्चाच्या ४ टक्के प्रमाणे भरावयाची संवर्धन रक्कम २२७ कोटी रुपयांवरून घसरून अवघी २.२७ कोटी रुपये झाली.
- वनविभागाची भूमिका आणि रक्कम भरणा : सुरुवातीला वनविभागाने ही सुधारित आकडेवारी स्वीकारली होती. त्यानुसार कंपनीने १ टक्के रक्कम म्हणजेच ५६.७५ लाख रुपये सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पाच्या खात्यात जमा देखील केले. मात्र, हे प्रकरण उघडकीस आल्यानंतर वनविभागाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी आम्ही सुधारित अंदाजाला अंतिम मंजुरी दिली नसून कंपनीकडे याबाबत स्पष्टीकरण मागवले असल्याचे म्हटले आहे.
तक्रार आणि चौकशीचे आदेश
सातारा जिल्ह्याचे मानद वन्यजीव वॉर्डन रोहन भाटे यांनी ३० ऑक्टोबर २०२६ रोजी पंतप्रधान तक्रार निवारण पोर्टल आणि मुख्यमंत्र्यांकडे याप्रकरणी तक्रार दाखल केली होती. इतका मोठा वीज प्रकल्प अवघ्या ५६.७५ कोटी रुपयांत उभारला जाऊच शकत नाही, असा आक्षेप त्यांनी नोंदवला होता. या तक्रारीनंतर केंद्रीय पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाने (MoEF&CC) ६ नोव्हेंबर रोजी राज्याच्या प्रधान मुख्य वनसंरक्षकांना (वन्यजीव) पत्र पाठवून या प्रकरणाची प्राधान्याने चौकशी करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
सातारा जिल्ह्याचे मानद वन्यजीव वॉर्डन रोहन भाटे यांनी ३० ऑक्टोबर २०२६ रोजी पंतप्रधान तक्रार निवारण पोर्टल आणि मुख्यमंत्र्यांकडे याप्रकरणी तक्रार दाखल केली होती. इतका मोठा वीज प्रकल्प अवघ्या ५६.७५ कोटी रुपयांत उभारला जाऊच शकत नाही, असा आक्षेप त्यांनी नोंदवला होता. या तक्रारीनंतर केंद्रीय पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाने (MoEF&CC) ६ नोव्हेंबर रोजी राज्याच्या प्रधान मुख्य वनसंरक्षकांना (वन्यजीव) पत्र पाठवून या प्रकरणाची प्राधान्याने चौकशी करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
कंपनीचे आणि विरोधकांचे म्हणणे
या वादावर स्पष्टीकरण देताना अदानी समूहाने आरोप फेटाळले आहेत. ५६.७५ कोटी रुपये हा खर्च केवळ प्रकल्पाच्या जागेचे सर्वेक्षण आणि प्राथमिक तपासणीचा असून प्रकल्पाची एकूण किंमत ५,६७५ कोटी रुपयेच असल्याचे कंपनीने म्हटले आहे. दुसरीकडे, या प्रकरणावरून राजकारणही तापले असून विरोधी पक्षांनी याला मोठा घोटाळा म्हणत सखोल चौकशीची मागणी केली आहे
या वादावर स्पष्टीकरण देताना अदानी समूहाने आरोप फेटाळले आहेत. ५६.७५ कोटी रुपये हा खर्च केवळ प्रकल्पाच्या जागेचे सर्वेक्षण आणि प्राथमिक तपासणीचा असून प्रकल्पाची एकूण किंमत ५,६७५ कोटी रुपयेच असल्याचे कंपनीने म्हटले आहे. दुसरीकडे, या प्रकरणावरून राजकारणही तापले असून विरोधी पक्षांनी याला मोठा घोटाळा म्हणत सखोल चौकशीची मागणी केली आहे